Tự Cường Trí Tuệ Nhân Tạo: Việt Nam Quyết Tâm Làm Chủ Công Nghệ Lõi AI Để Bứt Phá Vào Top 3 Đông Nam Á

Việt Nam đã chính thức đặt mục tiêu chiến lược nằm trong nhóm 3 quốc gia dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về nghiên cứu và phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) vào năm 2030. Để hiện thực hóa khát vọng này, việc làm chủ công nghệ lõi và xây dựng một hành lang pháp lý cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và kiểm soát rủi ro được xác định là những bước đi sống còn. Đây không chỉ là cuộc đua về mặt công nghệ, mà còn là hành trình khẳng định chủ quyền số và năng lực tự cường của quốc gia trong kỷ nguyên mới.

Bốn trụ cột cốt lõi để hiện thực hóa khát vọng tự chủ AI

Để thúc đẩy sự phát triển của trí tuệ nhân tạo một cách thực chất và bền vững, hệ sinh thái công nghệ trong nước cần tập trung giải quyết triệt để bốn vấn đề trọng tâm sau:

• Tự cường công nghệ trong nghiên cứu và phát triển (R&D): Mục tiêu cao nhất của hoạt động nghiên cứu là phải từng bước làm chủ các công nghệ lõi, phát triển các mô hình nền tảng và cơ sở dữ liệu thuần Việt. Việc tự chủ này giúp giảm thiểu tối đa sự phụ thuộc vào các giải pháp công nghệ từ nước ngoài.
• Phổ cập kỹ năng và chuyển đổi tư duy ứng dụng: Thách thức lớn nhất khi đưa AI vào đời sống không nằm ở giới hạn công nghệ mà ở nhận thức của con người. Ứng dụng AI phải đi đôi với công tác đào tạo, trang bị kỹ năng số cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động. Đồng thời, cần chủ động đánh giá và xử lý các tác động xã hội như vấn đề việc làm, đạo đức công nghệ và bảo đảm sự công bằng.
• Xây dựng hành lang pháp lý an toàn và cân bằng: Công tác quản trị AI đòi hỏi một hệ thống thể chế linh hoạt, vừa đủ thông thoáng để khuyến khích đổi mới sáng tạo, vừa đủ nghiêm ngặt để kiểm soát rủi ro. Các quy định pháp lý mới phải bảo đảm tối đa an ninh mạng, an toàn dữ liệu cá nhân và bảo vệ chủ quyền số quốc gia.
• Chủ động hội nhập và hợp tác quốc tế: Phát triển trí tuệ nhân tạo là bài toán toàn cầu. Việt Nam sẵn sàng thắt chặt hợp tác với các đối tác lớn trên thế giới để chia sẻ dữ liệu, hạ tầng tính toán hiệu năng cao và trao đổi kinh nghiệm quản trị, từ đó tối ưu hóa tiềm năng công nghệ phục vụ sự phát triển chung.

Minh họa thực tế từ diễn đàn phát triển công nghệ chiến lược

Sự quyết tâm của Việt Nam trong việc làm chủ công nghệ chiến lược đã được thể hiện rõ nét tại Diễn đàn quốc tế GStar Summit 2026. Tại đây, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh AI là công cụ cốt lõi cần được ứng dụng sâu rộng trong mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội. Sự đồng hành giữa Nhà nước, doanh nghiệp công nghệ và cộng đồng khoa học sẽ là bệ phóng đưa các mô hình ngôn ngữ lớn và giải pháp AI "Make in Vietnam" đi vào thực tế.

Xu hướng phát triển công nghệ tự chủ và bền vững

Trong tương lai gần, trí tuệ nhân tạo sẽ tiếp tục là động lực chính dẫn dắt sự tăng trưởng của nền kinh tế số quốc gia. Việc kiên trì theo đuổi mục tiêu tự cường công nghệ, kết hợp với một hành lang pháp lý quản trị thông minh và mở rộng hợp tác quốc tế sẽ giúp Việt Nam không chỉ làm chủ các giải pháp công nghệ then chốt mà còn xây dựng được một xã hội số an toàn, thịnh vượng. Đây là nền tảng vững chắc để nông sản, công nghiệp và dịch vụ Việt Nam bứt phá mạnh mẽ trên trường quốc tế.